Vitamines? Een woordje uitleg
We weten allemaal dat groenten en fruit vitamines bevatten en hoe belangrijk deze zijn voor onze gezondheid. Maar welke vitamines bestaan er precies, en waarom hebben we ze nodig?
Vitamines zijn essentiële voedingsstoffen die ons lichaam dagelijks nodig heeft om optimaal te functioneren. Omdat ons lichaam deze niet zelf kan aanmaken, zijn we afhankelijk van voeding of, bij tekorten, van supplementen.
Er zijn in totaal dertien vitamines:
Vitamine A
Vitamine B-complex (acht soorten)
Vitamine C
Vitamine D
Vitamine E
Vitamine K
Hoewel er al veel bekend is over vitamines, blijven er ontdekkingen gedaan worden. Zo zijn er plantenstoffen met een ‘vitamine-achtig’ effect, zoals carotenoïden en bioflavonoïden. Dit benadrukt het belang van een gevarieerde voeding als basis voor een optimale inname van essentiële stoffen.
Water- en Vetoplosbare Vitamines
Vitamines worden onderverdeeld in twee groepen:
Wateroplosbare vitamines: Deze komen direct in de bloedbaan terecht omdat ons bloed op waterbasis is. Het lichaam kan deze vitamines slechts in beperkte mate opslaan; een teveel wordt via de urine uitgescheiden.
Vetoplosbare vitamines: Deze worden eerst verwerkt in de lever en vragen een goede vetvertering. Ze worden opgeslagen in lichaamsweefsels en de lever, waardoor ze langer actief blijven in het lichaam.
| Vitamine | Oplosbaar in | Belangrijk voor | Bronnen | Gevolgen van tekort |
|---|---|---|---|---|
| A (retinol) | Vet | Ogen, huid, immuunsysteem, opname van ijzer | Vette vis, melkproducten, groene en gele groenten | Slechter zicht, ruwe huid, zwakke botten |
| B1 (thiamine) | Water | Stofwisseling, zenuwstelsel, spieren | Vlees, volkoren granen, aardappelen, noten | Vermoeidheid, spierzwakte, concentratieproblemen |
| B2 (riboflavine) | Water | Aanmaak rode bloedcellen, huid, ogen | Melkproducten, bladgroenten, volkoren producten | Vermoeidheid, huidproblemen, bloedarmoede |
| B3 (niacine) | Water | Bloedcirculatie, zenuwstelsel, huid | Vlees, vis, noten, volkoren granen | Huidproblemen, vermoeidheid, hoge bloeddruk |
| B5 (pantotheenzuur) | Water | Gezonde slijmvliezen, haar, cholesterolspiegel | Ei, groene groenten, noten | Spierkrampen, verminderde weerstand |
| B6 (pyridoxaal-5’-fosfaat) | Water | Vertering van vetten en koolhydraten | Vis, banaan, aardappelen, noten | Onregelmatige bloedsuikerspiegel, bloedarmoede |
| B8 (biotine) | Water | Stofwisseling, hormonale balans | Volkoren granen, noten | Huidproblemen, haaruitval, hormonale verstoringen |
| B9/B11 (folaat) | Water | Ontwikkeling foetus, energiestofwisseling | Groene groenten, peulvruchten, volkoren granen | Vermoeidheid, bloedarmoede, risico op open ruggetje |
| B12 (methylcobalamine) | Water | Zenuwstelsel, immuunsysteem, darmgezondheid | Dierlijke producten, B12-supplementen voor veganisten | Vermoeidheid, concentratiestoornissen, bloedarmoede |
| C (ascorbinezuur) | Water | Immuunsysteem, energieniveau | Citrusvruchten, kiwi, groene groenten | Verminderde weerstand, vermoeidheid |
| D3 (cholecalciferol) | Vet | Botten, spieren, opname van calcium | Zonlicht, vette vis, supplementen | Zwakke immuniteit, botontkalking |
| E (tocoferol) | Vet | Bescherming tegen oxidatieve schade | Noten, zaden, plantaardige olie | Versnelde veroudering, hart- en vaatziekten |
| K (K1 en K2) | Vet | Bloedstolling, botgezondheid | Groene groenten, olijfolie | Vertraagde bloedstolling, bloedingen |
Vitamine D: D2 en D3
De twee belangrijkste vormen van vitamine D zijn vitamine D2 (ergocalciferol) en vitamine D3 (cholecalciferol). In supplementen en verrijkte voedingsmiddelen vind je beide vormen. Geef de voorkeur aan vitamine D3, want dat is de meest actieve vorm. Vitamine D2 is minder effectief.
Tips voor Optimale Opname
Wateroplosbare vitamines worden makkelijker opgenomen, terwijl vetoplosbare vitamines beter worden geabsorbeerd als ze in een emulsievorm worden ingenomen.
Een emulsie verkrijg je door twee stoffen te mengen die normaal niet met elkaar mengen, zoals olie en water (bijvoorbeeld in mayonaise). Een emulsie bestaat uit minuscule druppeltjes, waardoor vitamines sneller in het bloed worden opgenomen, zonder de lever en gal te belasten. Dit is een veilige en efficiënte optie, vooral voor mensen met een zwak spijsverteringsstelsel.
Heb je chronische spijsverteringsproblemen? Overweeg dan geëmulgeerde supplementen van vitamine A, D, E en K, die via het lymfesysteem kunnen worden opgenomen.
Het Verband Tussen B-Vitamines en Spijsvertering
Een deel van de B-vitamines wordt in de darmen aangemaakt en geactiveerd. Een goede spijsvertering is dus essentieel.
Bij een verzwakte maagfunctie kan de opname van vitamine B12 verminderen, omdat er onvoldoende ‘intrinsic factor’ wordt aangemaakt. Kies bij supplementen voor de actieve vorm van B-vitamines, zoals:
- B2: Natriumriboflavine-5’-fosfaat
- B6: Pyridoxal-5’-fosfaat
- B12: Methylcobalamine
- Foliumzuur: Folaat of methyltetrahydrofoliumzuur
Een gevarieerd voedingspatroon, aangevuld met de juiste supplementen indien nodig, helpt je om alle essentiële vitamines binnen te krijgen en je gezondheid te optimaliseren.
Gezonde groeten!
Niels
BRON: Energetica Natura blog

No Comments