{"id":18497,"date":"2025-11-11T20:02:24","date_gmt":"2025-11-11T19:02:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/?p=18497"},"modified":"2025-12-01T10:24:10","modified_gmt":"2025-12-01T09:24:10","slug":"de-nervus-vagus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/2025\/11\/11\/de-nervus-vagus\/","title":{"rendered":"De Nervus Vagus"},"content":{"rendered":"<p class=\"isSelectedEnd\">Als osteopaat heb ik sinds 1999 een blijvende fascinatie voor de nervus vagus. Toen ik als student op de schoolbanken zat, had ik nooit kunnen vermoeden dat deze ene zenuw later zo\u2019n enorme bekendheid zou krijgen. De nervus vagus \u2014 of \u2018zwervende zenuw\u2019 \u2014 is de voorbije jaren uitgegroeid tot een hot topic, en wordt steeds vaker gezien als een centrale verbindende factor tussen lichaam \u00e9n geest.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Vandaag duikt de nervus vagus overal op: in de wetenschap, de wellnesswereld, bij hartcoherentie, ademhalingstraining en zelfs in populaire zelfzorg. Toch blijft hij voor velen wat mysterieus, omdat je hem niet rechtstreeks kunt voelen of zien. Je kan hem het best omschrijven als een stille dirigent die mee bepaalt of ons lichaam zich veilig, ontspannen en in balans voelt.<\/p>\n<p>Stress-expert Dr. Luc Swinnen verwoordt het prachtig: \u201cJe hart luistert naar je hersenen, maar nog meer naar je ademhaling.\u201d En precies in dat samenspel speelt de nervus vagus een hoofdrol.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><span style=\"color: #00a8e8;\"><strong>De nervus vagus als sleutelrol<\/strong><\/span><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/loubna-aggoun-CAVVnCo4jCY-unsplash-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-18511 alignleft\" src=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/loubna-aggoun-CAVVnCo4jCY-unsplash-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/loubna-aggoun-CAVVnCo4jCY-unsplash-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/loubna-aggoun-CAVVnCo4jCY-unsplash-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/loubna-aggoun-CAVVnCo4jCY-unsplash-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/loubna-aggoun-CAVVnCo4jCY-unsplash-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/loubna-aggoun-CAVVnCo4jCY-unsplash-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>In je lichaam heb je een \u2018<span style=\"color: #00a8e8;\">sympathisch<\/span>\u2019 zenuwstelsel en een \u2018<span style=\"color: #a0cc31;\">parasympathisch<\/span>\u2019 zenuwstelsel. Sommige auteurs maken de vergelijking met de <span style=\"color: #00a8e8;\">GASpedaal<\/span> (sympathisch) en <span style=\"color: #a0cc31;\">REMpedaal<\/span> (parasympathisch). De Chinezen zouden het vergelijken met <span style=\"color: #a0cc31;\">YIN<\/span> en <span style=\"color: #00a8e8;\">YANG<\/span>. Het sympathisch zenuwstelsel activeert het lichaam en staat \u2018aan\u2019 als er sprake is van stress. De nervus vagus is een belangrijk onderdeel van het parasympathisch zenuwstelsel dat zorgt voor rust, herstel en vertering.<\/p>\n<p>Wanneer alles in balans is en de nervus vagus goed zijn werk kan doen, ga je dit fysiek kunnen waarnemen door oa.<\/p>\n<blockquote><p>\u00b0 Je hartslag die vertraagt<\/p>\n<p>\u00b0 Je bloeddruk die verlaagt<\/p>\n<p>\u00b0 Je spijsvertering die wordt gestimuleerd<\/p>\n<p>\u00b0 Je vanbinnen een rustig gevoel ervaart.<\/p><\/blockquote>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><span style=\"color: #00a8e8;\"><strong>Enkele &#8220;wist-je-datjes&#8221; over de nervus vagus<\/strong><\/span><\/h3>\n<p><a href=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/51738bef-3818-4eaf-8f6b-12217e17653d.png\"><img loading=\"lazy\" class=\" wp-image-18505 alignright\" src=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/51738bef-3818-4eaf-8f6b-12217e17653d-200x300.png\" alt=\"\" width=\"246\" height=\"369\" srcset=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/51738bef-3818-4eaf-8f6b-12217e17653d-200x300.png 200w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/51738bef-3818-4eaf-8f6b-12217e17653d-683x1024.png 683w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/51738bef-3818-4eaf-8f6b-12217e17653d-768x1152.png 768w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/51738bef-3818-4eaf-8f6b-12217e17653d.png 1024w\" sizes=\"(max-width: 246px) 100vw, 246px\" \/><\/a><\/p>\n<p><span class=\"x1xsqp64 xiy17q3 x1o6pynw x19co3pv xdj266r xjn30re xat24cr x1hb08if x2b8uid\" data-testid=\"emoji\"><span class=\"xexx8yu xcaqkgz x18d9i69 xbwkkl7 x3jgonx x1bhl96m\">&#x2705;<\/span><\/span> Ongeveer 80 tot 90% van de signalen die via de nervus vagus lopen, gaan van het lichaam naar je hersenen en niet omgekeerd. Dat betekent dat<span style=\"color: #a0cc31;\"> je hersenen vooral luisteren naar wat je lichaam je vertelt<\/span>, via hartslag, ademhaling, darmen enz.<\/p>\n<p><span class=\"x1xsqp64 xiy17q3 x1o6pynw x19co3pv xdj266r xjn30re xat24cr x1hb08if x2b8uid\" data-testid=\"emoji\"><span class=\"xexx8yu xcaqkgz x18d9i69 xbwkkl7 x3jgonx x1bhl96m\">&#x2705;<\/span><\/span> De nervus vagus activeert wat men de \u2018cholinergische anti-inflammatoire reflex\u2019 noemt. In mensentaal betekent dat ze via een bepaalde neurotransmitter de afgifte van ontstekingsstoffen remt. Vagale stimulatie kan dus helpen om<span style=\"color: #a0cc31;\"> ontstekingsprocessen in het lichaam te dempen!<\/span><\/p>\n<p><span class=\"x1xsqp64 xiy17q3 x1o6pynw x19co3pv xdj266r xjn30re xat24cr x1hb08if x2b8uid\" data-testid=\"emoji\"><span class=\"xexx8yu xcaqkgz x18d9i69 xbwkkl7 x3jgonx x1bhl96m\">&#x2705;<\/span><\/span> De vagale activiteit wordt vaak gemeten via <span style=\"color: #a0cc31;\">hartslagvariabiliteit<\/span> (HRV). Een hogere HRV wijst op een flexibel en gezond zenuwstelsel dat snel kan schakelen tussen stress en ontspanning.<\/p>\n<p><span class=\"x1xsqp64 xiy17q3 x1o6pynw x19co3pv xdj266r xjn30re xat24cr x1hb08if x2b8uid\" data-testid=\"emoji\"><span class=\"xexx8yu xcaqkgz x18d9i69 xbwkkl7 x3jgonx x1bhl96m\">&#x2705;<\/span><\/span> <span style=\"color: #a0cc31;\">De nervus vagus is letterlijk verbonden met je ademhaling<\/span>. Elke ademhaling be\u00efnvloedt je hartslag; bij inademing versnelt ze licht en bij uitademing vertraagt ze. Dit fenomeen heet \u2018respiratoire sinusaritmie\u2019. Het is maw een directe meting van de vagale activiteit. Daarom werken ademhalingsoefeningen of hartcoherentie zo krachtig. Ze trainen namelijk je nervus vagus!<\/p>\n<p><span class=\"x1xsqp64 xiy17q3 x1o6pynw x19co3pv xdj266r xjn30re xat24cr x1hb08if x2b8uid\" data-testid=\"emoji\"><span class=\"xexx8yu xcaqkgz x18d9i69 xbwkkl7 x3jgonx x1bhl96m\">&#x2705;<\/span><\/span> Er bestaan ook <span style=\"color: #a0cc31;\">medische apparaten die de nervus vagus stimuleren<\/span>. Sinds de jaren \u201990, gebruikt men vagus nerve stimulation (VNS) bij oa. epilepsie, depressie en ontstekingsziekten. Een klein implantaat geeft elektrische impulsen aan de zenuw, waardoor het lichaam in een stabieler en rustiger ritme komt.<\/p>\n<p><span class=\"x1xsqp64 xiy17q3 x1o6pynw x19co3pv xdj266r xjn30re xat24cr x1hb08if x2b8uid\" data-testid=\"emoji\"><span class=\"xexx8yu xcaqkgz x18d9i69 xbwkkl7 x3jgonx x1bhl96m\">&#x2705;<\/span><\/span> <span style=\"color: #a0cc31;\">De nervus vagus is de belangrijkste zenuwverbinding tussen de hersenen en darmen.<\/span> Dit is de zogenaamde \u2018gut-brain axis\u2019 of hersen-darm as. Als je bv. vlinders in je buik voelt, is dat dus deels dankzij de nervus vagus.<\/p>\n<p><span class=\"x1xsqp64 xiy17q3 x1o6pynw x19co3pv xdj266r xjn30re xat24cr x1hb08if x2b8uid\" data-testid=\"emoji\"><span class=\"xexx8yu xcaqkgz x18d9i69 xbwkkl7 x3jgonx x1bhl96m\">&#x2705;<\/span><\/span> De <span style=\"color: #a0cc31;\">naam \u2018vagus\u2019 betekent letterlijk \u2018zwerver\u2019.<\/span> De naam is afgeleid van het Latijn \u2018vagari\u2019 wat zwerven betekent. Een naam die de zenuw ook verdient want deze zwerft letterlijk van de hersenstam, langs het hart, longen en spijsvertering tot in de darmen.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong><span style=\"color: #00a8e8;\">Onbalans van de nervus vagus<\/span> <\/strong><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/gift-habeshaw-Of8C-QHqagM-unsplash-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-18515 alignright\" src=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/gift-habeshaw-Of8C-QHqagM-unsplash-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/gift-habeshaw-Of8C-QHqagM-unsplash-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/gift-habeshaw-Of8C-QHqagM-unsplash-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/gift-habeshaw-Of8C-QHqagM-unsplash-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/gift-habeshaw-Of8C-QHqagM-unsplash-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/gift-habeshaw-Of8C-QHqagM-unsplash-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>De nervus vagus is de hoofdverbinding van je parasympathisch zenuwstelsel \u2014 het systeem dat zorgt voor rust, herstel, vertering en evenwicht. Wanneer ze goed werkt, schakelt je lichaam soepel tussen actie (sympathicus) en rust (parasympathicus).<\/p>\n<p>Maar bij langdurige stress, trauma, spanning of fysieke blokkades (bijv. in de hals, middenrif, of buik) raakt die balans verstoord.<br \/>\nDe nervus vagus \u201cprotesteert\u201d dan en verliest letterlijk haar vagale toon of raakt overprikkeld. Als deze verstoring langere tijd blijft aanhouden, leidt dit tot fysieke of emotionele ongemakken.<\/p>\n<h4><span style=\"color: #00a8e8;\">Enkele fysieke symptomen<\/span><\/h4>\n<p><strong>\u00b0<\/strong> Hartkloppingen of een onregelmatige hartslag<\/p>\n<p>\u00b0 Moeilijk diep ademen, oppervlakkige ademhaling<\/p>\n<p>\u00b0 Druk of spanning in de keel of borst<\/p>\n<p>\u00b0 Darmklachten: opgeblazen gevoel, trage spijsvertering, misselijkheid<\/p>\n<p>\u00b0 Duizeligheid of flauwtegevoel (door plotselinge bloeddrukdaling)<\/p>\n<p>\u00b0 Chronische vermoeidheid of <em>brain<\/em> <em>fog<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4><span style=\"color: #00a8e8;\">Emotionele of mentale signalen<\/span><\/h4>\n<p>\u00b0 Snel overprikkeld, piekeren, angst of paniek<\/p>\n<p>\u00b0 Moeite met ontspannen of inslapen<\/p>\n<p>\u00b0 Een gevoel van afgesneden zijn van je lichaam of emoties<\/p>\n<p>\u00b0 Minder veerkracht \u2013 je blijft \u201caan\u201d staan, ook als de stress voorbij is<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/yogendra-singh-BxHnbYyNfTg-unsplash-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-18514 alignleft\" src=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/yogendra-singh-BxHnbYyNfTg-unsplash-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/yogendra-singh-BxHnbYyNfTg-unsplash-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/yogendra-singh-BxHnbYyNfTg-unsplash-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/yogendra-singh-BxHnbYyNfTg-unsplash-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/yogendra-singh-BxHnbYyNfTg-unsplash-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/yogendra-singh-BxHnbYyNfTg-unsplash-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Wanneer de nervus vagus niet goed functioneert, blijft het lichaam in een soort\u00a0 \u201coverlevingsmodus\u201d. Het sympathisch zenuwstelsel domineert dan en deze dominantie zorgt meer adrenaline, een hogere hartslag en meer onrust. Er zijn enkele systemen die reageren:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00b0 De vertering vertraagt<\/strong> \u2192 want in stressmodus is spijsvertering geen prioriteit.<\/p>\n<p><strong>\u00b0 De ademhaling verkrampt<\/strong> \u2192 je ademt hoog en snel, wat de hersenen n\u00f3g meer stresssignalen geeft.<\/p>\n<p><strong>\u00b0 De hersenen krijgen minder feedback van het lichaam<\/strong> \u2192 waardoor het moeilijker wordt om te voelen dat je veilig bent.<\/p>\n<p>Het lichaam zit dus letterlijk vast in de bovenste versnelling of de &#8216;<em>gas<\/em>&#8216;.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #a0cc31;\">Wanneer je nervus vagus protesteert, probeert je lichaam eigenlijk te zeggen:<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #a0cc31;\">\u201cIk ben te lang in overdrive geweest. Ik heb nood aan rust, aan adem, aan ruimte.\u201d<\/span><\/h4>\n<\/blockquote>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong><span style=\"color: #00a8e8;\">Wat kan een osteopaat doen?<\/span><\/strong><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Als osteopaat kijken we naar het lichaam als geheel. De nervus vagus loopt van je hersenstam tot diep in je buik en maakt onderweg contact met hart, longen en spijsvertering. Spanningen in de schedelbasis, hals, borstkas of buik kunnen de nervus vagus belemmeren.<\/p>\n<p>Door zachte technieken kunnen we deze zones bevrijden, waardoor de zenuw opnieuw kan \u201cademen\u201d. Pati\u00ebnten ervaren dit vaak als een diepe ontspanning, een gevoel van thuiskomen in hun lichaam \u2014 een teken dat de rustknop weer werkt.<\/p>\n<p>Als osteopaat gaan we op zoek naar <strong>de fysieke blokkades<\/strong> die de zenuw belemmeren:<\/p>\n<p>\u00b0 spanning aan de schedelbasis (waar de nervus vagus ontspringt),<\/p>\n<p>\u00b0 blokkades in de nek of borstkas,<\/p>\n<p>\u00b0 blokkades of spanningen in het middenrif of de organen.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Met zachte technieken kunnen we <strong>de mechanische spanning verminderen<\/strong> en zo de <strong>vagale doorstroming<\/strong> herstellen. Vaak voel je daarna letterlijk een zucht van verlichting \u2014 je systeem schakelt terug naar \u201crust\u201d. Soms vallen mensen letterlijk in slaap op de tafel!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong><span style=\"color: #00a8e8;\">Wat kan je ZELF doen?<\/span><\/strong><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/max-van-den-oetelaar-buymYm3RQ3U-unsplash-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-18522 alignleft\" src=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/max-van-den-oetelaar-buymYm3RQ3U-unsplash-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/max-van-den-oetelaar-buymYm3RQ3U-unsplash-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/max-van-den-oetelaar-buymYm3RQ3U-unsplash-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/max-van-den-oetelaar-buymYm3RQ3U-unsplash-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/max-van-den-oetelaar-buymYm3RQ3U-unsplash-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/max-van-den-oetelaar-buymYm3RQ3U-unsplash-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>De nervus vagus is trainbaar, een beetje zoals een spier. Dagelijkse gewoonten kunnen haar versterken:<\/p>\n<p><strong>Bewuste ademhaling:<\/strong> Langzaam, diep ademen activeert de vagus. Toestellen zoals de <em>moonbird<\/em> kunnen hierbij helpen door je ademhaling te vertragen en ritme te geven.<\/p>\n<p><strong>Koude prikkels:<\/strong> Een frisse douche of koud water op je gezicht stimuleert de vagus.<\/p>\n<p><strong>Zingen, neuri\u00ebn of gorgelen:<\/strong> Trillingen langs de stembanden zijn voeding voor de zenuw.<\/p>\n<p><strong>Beweging:<\/strong> Wandelen, yoga of rustige inspanning bevordert de vagale toon.<\/p>\n<p><strong>Sociale verbondenheid:<\/strong> Oprecht contact, lachen en dankbaarheid versterken het parasympathisch systeem.<\/p>\n<p>Zoals Dr. Swinnen stelt: <em>\u201cStress is niet wat je overkomt, maar hoe je lichaam ermee omgaat.\u201d<\/em> Door je vagus te verzorgen, help je je lichaam sneller terug te keren naar rust \u2014 zelfs midden in de storm.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/monnbird.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"wp-image-18517 alignright\" src=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/monnbird-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"178\" height=\"178\" srcset=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/monnbird-300x300.jpg 300w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/monnbird-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/monnbird-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/monnbird-768x768.jpg 768w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/monnbird.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 178px) 100vw, 178px\" \/><\/a>De <a href=\"https:\/\/www.moonbird.life\/?ref=izazewvm&amp;utm_medium=affiliate&amp;utm_source=goaffpro\">Moonbird<\/a> is een Belgisch product en toch even het vermelden waard.\u00a0<strong>Het<\/strong> is een klein apparaatje dat je helpt om beter te ontspannen door rustig te ademen. Je houdt het in je hand, en het beweegt zachtjes mee \u2013 het zet uit als je moet inademen en krimpt weer als je moet uitademen. Zo voel je precies het juiste ademritme zonder dat je hoeft na te denken.<\/p>\n<p>Het helpt om stress te verminderen, sneller in slaap te vallen of gewoon even tot rust te komen. Via een bijbehorende app kun je ook zien wat het met je hartslag en ademhaling doet, maar je kunt het net zo goed zonder app gebruiken. <a href=\"https:\/\/www.moonbird.life\/?ref=izazewvm&amp;utm_medium=affiliate&amp;utm_source=goaffpro\">Meer info vind je hier alvast.<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong><span style=\"color: #00a8e8;\">\u201cVagale\u201d Literatuur<\/span><\/strong><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/IMG_9937.heic\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-18520\" src=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/IMG_9937.heic\" alt=\"\" width=\"1\" height=\"1\" \/><\/a>Wens je meer over de nervus vagus te lezen en leren? Dan kunnen we je alvast enkele boeken aanraden. Zo heeft Dr. Luc Swinnen enkele zeer duidelijke en praktische boeken geschreven over de nervus vagus. Een ander goed boek is &#8216;de nervus vagus als bron van herstel&#8217; van Stanley Rosenberg. Veel leesplezier!<a href=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Scherm\u00adafbeelding-2025-11-11-om-14.17.34.png\">\u00a0\u00a0<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Niels<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Scherm\u00adafbeelding-2025-11-11-om-14.17.34.png\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-18544\" src=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Scherm\u00adafbeelding-2025-11-11-om-14.17.34-300x236.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"236\" srcset=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Scherm\u00adafbeelding-2025-11-11-om-14.17.34-300x236.png 300w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Scherm\u00adafbeelding-2025-11-11-om-14.17.34-1024x807.png 1024w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Scherm\u00adafbeelding-2025-11-11-om-14.17.34-768x605.png 768w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Scherm\u00adafbeelding-2025-11-11-om-14.17.34-1536x1210.png 1536w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Scherm\u00adafbeelding-2025-11-11-om-14.17.34.png 1886w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/a><a href=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Scherm\u00adafbeelding-2025-11-11-om-14.18.38.png\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-18546\" src=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Scherm\u00adafbeelding-2025-11-11-om-14.18.38-223x300.png\" alt=\"\" width=\"223\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Scherm\u00adafbeelding-2025-11-11-om-14.18.38-223x300.png 223w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Scherm\u00adafbeelding-2025-11-11-om-14.18.38-761x1024.png 761w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Scherm\u00adafbeelding-2025-11-11-om-14.18.38-768x1034.png 768w, https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Scherm\u00adafbeelding-2025-11-11-om-14.18.38.png 1074w\" sizes=\"(max-width: 223px) 100vw, 223px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Als osteopaat heb ik sinds 1999 een blijvende fascinatie voor de nervus vagus. Toen ik als student op de schoolbanken zat, had ik nooit kunnen vermoeden dat deze ene zenuw&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":18504,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[198,130,42],"tags":[503,275,199,51,514],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v17.8 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>De Nervus Vagus - Epicentrum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/2025\/11\/11\/de-nervus-vagus\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"De Nervus Vagus - Epicentrum\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Als osteopaat heb ik sinds 1999 een blijvende fascinatie voor de nervus vagus. Toen ik als student op de schoolbanken zat, had ik nooit kunnen vermoeden dat deze ene zenuw...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/2025\/11\/11\/de-nervus-vagus\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Epicentrum\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-11-11T19:02:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-01T09:24:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/niko-photos-tGTVxeOr_Rs-unsplash-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1707\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Niels Eelens\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minuten\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"De Nervus Vagus - Epicentrum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/2025\/11\/11\/de-nervus-vagus\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"De Nervus Vagus - Epicentrum","og_description":"Als osteopaat heb ik sinds 1999 een blijvende fascinatie voor de nervus vagus. Toen ik als student op de schoolbanken zat, had ik nooit kunnen vermoeden dat deze ene zenuw...","og_url":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/2025\/11\/11\/de-nervus-vagus\/","og_site_name":"Epicentrum","article_published_time":"2025-11-11T19:02:24+00:00","article_modified_time":"2025-12-01T09:24:10+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1707,"url":"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/niko-photos-tGTVxeOr_Rs-unsplash-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschreven door":"Niels Eelens","Geschatte leestijd":"7 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/#website","url":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/","name":"Epicentrum","description":"Making Things Better","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"nl"},{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/2025\/11\/11\/de-nervus-vagus\/#primaryimage","inLanguage":"nl","url":"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/niko-photos-tGTVxeOr_Rs-unsplash-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.epicentrum.be\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/niko-photos-tGTVxeOr_Rs-unsplash-scaled.jpg","width":2560,"height":1707},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/2025\/11\/11\/de-nervus-vagus\/#webpage","url":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/2025\/11\/11\/de-nervus-vagus\/","name":"De Nervus Vagus - Epicentrum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/2025\/11\/11\/de-nervus-vagus\/#primaryimage"},"datePublished":"2025-11-11T19:02:24+00:00","dateModified":"2025-12-01T09:24:10+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/#\/schema\/person\/19ac87e5c031153f6cdc3e41b34a1281"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/2025\/11\/11\/de-nervus-vagus\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/2025\/11\/11\/de-nervus-vagus\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/2025\/11\/11\/de-nervus-vagus\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"De Nervus Vagus"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/#\/schema\/person\/19ac87e5c031153f6cdc3e41b34a1281","name":"Niels Eelens","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/#personlogo","inLanguage":"nl","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b47759c6428e4df20908e36e692bb3dd?s=96&d=identicon&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b47759c6428e4df20908e36e692bb3dd?s=96&d=identicon&r=g","caption":"Niels Eelens"},"description":"Niels is osteopaat. Hij richtte samen met zijn vrouw Hanne groepspraktijk Epicentrum op. Hij doceerde jaren aan The International Academy of Osteopathy te Kopenhagen en is momenteel, naast zijn werkzaamheden als osteopaat, voorzitter van een post-graduaat school voor osteopathie.","sameAs":["http:\/\/www.epicentrum.be"],"url":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/author\/niels-eelens\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18497"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18497"}],"version-history":[{"count":56,"href":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18497\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18579,"href":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18497\/revisions\/18579"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18504"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.epicentrum.be\/home\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}